Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты

Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы

Қазақстан Республикасының Президенті – Қ.К. Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы

Сындарлы қоғамдық диалог – Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі

Билік пен қоғам арасында тұрақты диалог орнату
арқылы ғана қазіргі геосаяси ахуалға бейімделген 
үйлесімді мемлекет қалыптастыруға болады

Жарияланымдар

Садиева Сабина, https://egemen.kz/article/242146-senim-faktory-%E2%80%93-ote-manhyzdy-qural?fbclid=IwAR2YrftWMeiCnB2lnRD8rYfJwC4OYUtiie625xq9c7Of1zMF6E8dYCougE8

Президент Қ.Тоқаев дағдарыс қоғамдағы әлеуметтік сәй­кессіздікті, азаматтардың орталық және жер­гілікті билікке деген теріс пікірі мен сенімсіздігін көрсетті. Мемлекеттік басқаруды қайта құру қажет. Ол жергілікті өзін өзі басқаруды айтарлықтай күшейтуді көздейтін саяси реформалардың бір бөлігіне айналады, деді.

Коронавирус пандемиясымен күрестің жарты жылынан кейін сарапшылар алғашқы қорытындыларын шығара бастады – кім, қай мемлекет және ұлт COVID-19 қатерін жеңіп шыға алды. Сонда алғашқы қорытындылар мынадай: «типтік емес пневмония» эпидемиясын өткерген елдердің тәжірибесі коронавируспен күрестегі жетістіктің маңыздылығы жағынан бірінші факторы болды (SARS, 2003 жыл, инфекцияның таралуы бо­йынша бақылау шараларымен тоқтатылды). Ал жетістіктің маңыздылығы жағынан екінші фактор – сенім. Пандемия жағ­дайында вирустың таралуына тосқауыл қою­дың жетістігі тікелей мемлекеттік бақылау тетік­терінен емес, азамат­тар­дың ерікті қатысуына тәуелді. Ал азаматтардың қатысуы олардың мемлекетке, мем­лекеттік органдарға сені­мі­не негізделеді.

Біздің сарапшылар, әлеуметтанушылар, саясаттанушылар қоғамдағы сенімнің жеткілікті жоғары деңгейде емес екенін бұрыннан айтып келеді. Егер әдеттегі жағдайда бұл өте теорияландырылған қорытынды сияқты естілсе, онда пандемияның жарты жылында сенімсіздіктің «қолданбалы» сипатын – үрей туғызу және жоғары деңгейдегі белгісіздік, инфодемия, мемлекет пен азаматтардың әрекеттерінің келісіл­меуін бәріміз сезін­дік.

Өкінішке қарай, мем­ле­кеттік секторға сенім дең­гейі шешуші көр­сет­кіш болып табыл­май­ды, ол орталық мем­ле­кеттік орган­дардың стра­тегиялық жос­пар­ла­рын­да, өңірлерді дамыту бағдарламаларында жоқ. Ал бүкіл әлемде мемлекетке деген сенім тө­мен­нен жоғарыға – жер­гілікті басқарудан орта­лыққа қарай қалып­та­са­ды (Edelman Trust Barometer 2020, мем­лекет­тік бас­қа­рудың әртүр­лі дең­гейіндегі сенім дең­гейін салыстыру).

Сондықтан халықтың ең алдымен қала, елді мекендер, аймақтар әкімдеріне деген сенімін арттыру міндеті COVID-19-ға қарсы күрес стратегиясының бір бөлшегіне айналуы қа­жет. Себебі сенім қоғам­ның мінез-құлықтық ұста­ны­мына байланысты кез келген мемлекеттік сая­сат үшін өте маңызды.

Ашық мемлекет саясаты бұдан былай қарай бір-екі орталық мемлекеттік органның ведомстволық міндеті болып қалмауы керек. Сенім көрсеткіштері мемлекеттік жоспарлау, өңір­лік саясат жүйесіне енуі қажет, мемлекеттік сек­тордағы кадрлық ше­шім­­дер үшін негізге айналуы тиіс.

Бюджеттің мәлімет­те­рін, есептерін және ашық­­тығын жария­лау тура­лы алғашқы кешенді сая­сат 2015 жылы «100 нақты қа­дам» Ұлт жоспарын жүзеге асыру шеңберінде енгізілген болатын. Қазір оларды қайта бағалау, қа­таң­­дату және жетілдіру уа­қы­ты келді.

Бүгінде халықтың мем­ле­кеттік жүйелерге, қызмет көрсету сервистері мен провайдерлеріне, сондай-ақ жеке адамдарға деген сенім деңгейін анықтау бойынша жүйелі зерттеулер өткізу қажет.


 

Страница 1 из 10

Басылымдар